مازندران و فرصت یونسی؛ مبادا نوشداروی توسعه دیر برسد!
حرفشمال | محمدرضا ابراهیمی؛
چه گویم چرا کشتمش بیگناه
چرا روز کردم برو بر سیاه
— فردوسی، شاهنامه

در شاهنامه، سهراب به جستوجوی پدر آمده بود؛ نامش را از تهمینه شنیده و نشانش را بر بازو داشت. در آوردگاه، چشم در چشم همان پهلوان دوخت و پرسید: آیا تو رستمی؟ اما رستم هویت خویش را پنهان کرد. نبرد آغاز شد و تیغ پدر بر پهلوی پسر نشست. آنگاه که رستم خفتان سهراب را گشود و نشان آشنای بازوبند را دید، حقیقت آشکار شد؛ اما حقیقت، درست در لحظهای از راه رسیده بود که دیگر برای نجات سهراب دیر شده بود. نوشدارو خواستند، اما نوشدارو نیز بهموقع نرسید.
سهراب همه آن راه را آمده بود تا پدر را بشناسد و پدر، درست در لحظه شناختن فرزند، داشت او را از دست میداد.
این روایت، تنها قصه یک تراژدی کهن نیست؛ حکایت تلخ فرصتهایی است که قدرشان را نمیدانیم و ارزششان را زمانی درمییابیم که دیگر بازگشتپذیر نیستند.
ما نیز این دیر رسیدن را خوب میشناسیم؛ آنگاه که پدر گفت کمی بیشتر بمان و ما دیدار را به فردا سپردیم؛ وقتی خستگی را در چهره مادر دیدیم و فرصت مهربانی را از دست دادیم؛ وقتی دوستی در کنارمان بود و نگفتیم چقدر حضورش ارزشمند است. گاهی انسان تمام عمر را در حسرت چند دقیقهای میگذراند که میتوانست بهسادگی در اختیار داشته باشد، اما آن را به فردا واگذار کرد.
اما این حکایت، تنها درباره روابط انسانی نیست؛ سرنوشت یک سرزمین نیز گاهی در گرو همین فرصتهای ازدسترفته است.
مازندران امروز در برابر یک فرصت تاریخی ایستاده است؛ فرصتی که نباید آن را به فردا حواله کرد.
فردای مازندران و ایران از همین امروز آغاز میشود؛ از آبی که به خانهها میرسد، از بیماری که در شهر خود امکان درمان مییابد، از جوانی که بهجای مهاجرت، در زادگاهش میماند و برای آینده خود و سرزمینش تلاش میکند. توسعه، پیش از آنکه در آمار و گزارشها معنا پیدا کند، باید در زندگی مردم دیده شود.
در این میان، همراهی دکتر مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، با روند گشایش طرحهای مهم و دیرپای مازندران، فرصتی ارزشمند برای شتاببخشیدن به توسعه استان فراهم آورده است. این همراهی زمانی ارزش واقعی خود را نشان میدهد که از سطح وعده و مراسم فراتر برود و آثار آن در زندگی روزمره مردم نمایان شود.
در مرکز این فرصت مدیریتی، نام دکتر مهدی یونسیرستمی، استاندار مازندران، قرار دارد؛ پزشکی که از میان همین مردم برخاسته و اکنون مسئولیت سنگین اداره استانی با ظرفیتهای عظیم و مسائل انباشته را بر دوش گرفته است.
اهمیت حضور شخصیتی چون یونسی را باید فراتر از یک جابهجایی مدیریتی یا تصدی یک مسئولیت اجرایی دید. مازندران برای عبور از مشکلات دیرپا، به مدیریتی نیاز دارد که بتواند میان ظرفیتهای دولت، توان کارشناسی استان، سرمایه اجتماعی مردم و فرصتهای اقتصادی پیوند برقرار کند. استانداری که با مسائل مردم بیگانه نباشد، صدای مطالبات آنان را بشنود و برای تبدیل تصمیمها به نتیجه، پیگیری مستمر داشته باشد.
آنان که شیوه مدیریتی یونسی را دنبال میکنند، از ویژگیهایی چون ارتباط بیواسطه با مردم، شرافت و جوانمردی در رفتار، معرفت و بیپیرایگی در گفتوگو و جسارت در تصمیمگیری سخن میگویند. میداندادن به زنان و مردان شایسته و استفاده از ظرفیت نیروهای توانمند نیز میتواند پشتوانه این مسیر باشد.
البته اهمیت یک مدیر، نه صرفاً در ویژگیهای فردی و نه در توصیفهای اطرافیان، بلکه در میزان اثربخشی تصمیمها و نتایجی است که مردم در زندگی خود لمس میکنند. عیار مدیریت زمانی مشخص میشود که وعدهها به اقدام، اقدامها به نتیجه و نتیجهها به بهبود ملموس زندگی مردم تبدیل شوند.
یونسی امروز فرصتی در اختیار دارد که میتواند نام او را با فصل تازهای از توسعه مازندران پیوند بزند؛ فرصتی که البته مسئولیت و پاسخگویی سنگینی نیز به همراه دارد. تاریخ مدیریت استان را نه با تعداد جلسات و مراسم افتتاحیه، بلکه با میزان گرهگشایی از مشکلات مردم به یاد خواهد آورد.
نشانههای تلاش برای حرکت در این مسیر را میتوان در طرحهای مختلف استان مشاهده کرد؛ از گشایش سد گلورد و آغاز فعالیت کارخانه کمپوست بهشهر تا بهرهبرداری از نیروگاه زبالهسوز ساری؛ از آغاز پذیرش بیماران در مرحله نخست بیمارستان فوقتخصصی تنکابن و گشایش مرکز پتاسکن بیمارستان امام خمینی ساری تا ادامه تکمیل سالن پنجهزارنفری کشتی جویبار و عملیاتیشدن منطقه آزاد مازندران.
اینها تنها نام چند پروژه عمرانی نیستند؛ پشت هر کدام، نیاز و انتظار گروهی از مردم قرار دارد.
سد، روایت کشاورزی است که چشم به آب دارد؛ بیمارستان، امید خانوادهای است که برای درمان عزیزش رنج سفر را تحمل میکند؛ نیروگاه زبالهسوز، پاسخی به دغدغه محیطزیستی استانی است که طبیعت آن سرمایه نسلهای آینده محسوب میشود؛ و منطقه آزاد، میتواند دریچهای برای رونق اقتصادی، تجارت و اشتغال باشد.
البته افتتاح یک طرح، پایان راه نیست. آنچه اهمیت دارد، بهرهبرداری پایدار، تکمیل زیرساختهای وابسته، نظارت مستمر و سنجش میزان تأثیر آن بر کیفیت زندگی مردم است. توسعه زمانی معنا پیدا میکند که از قاب تصاویر افتتاحیه خارج شود و به سفره، سلامت، اشتغال و آرامش خانوادههای مازندرانی راه یابد.
در کنار این طرحها، مسائل مهمی همچنان پیش روی استان قرار دارد؛ مدیریت منابع آب، حفاظت از جنگل و دریا، ساماندهی پسماند، توسعه حملونقل، تقویت زیرساختهای گردشگری، تأمین انرژی، رونق تولید و ایجاد فرصتهای شغلی برای جوانان. این مسائل با یک مراسم و چند مصوبه حل نمیشوند؛ نیازمند برنامه، پیگیری، مشارکت مردم و استمرار تصمیمهای درستاند.
امروز زمان آن است که همه پای کار بیایند؛ مدیران با مسئولیتپذیری، نمایندگان با پیگیری مطالبات مردم، سرمایهگذاران با ورود به عرصه تولید، نخبگان با ارائه راهکار و رسانهها با مطالبهگری منصفانه و نظارت مستمر.
مازندران ملک شخصی هیچکس نیست؛ امانتی است که باید آن را آبادتر از آنچه تحویل گرفتهایم، به نسل بعد بسپاریم. هیچ مدیری بهتنهایی نمیتواند بار توسعه استان را بر دوش بکشد و هیچ مردمی نیز نباید خود را از سرنوشت سرزمینشان کنار بکشند.
در این میان، حمایت از تلاشهای سازنده مدیریت استان، به معنای چشمپوشی از کاستیها نیست. اتفاقاً نقد منصفانه، مطالبهگری و همراهی مسئولانه میتواند به موفقیت برنامههای توسعهای کمک کند. استاندار نیز باید بداند که اعتماد مردم سرمایهای ارزشمند است که با عملکرد، صداقت و پاسخگویی حفظ میشود.
فرصتها همیشه تکرار نمیشوند. گاهی یک تصمیم بهموقع میتواند مسیر زندگی هزاران انسان را تغییر دهد و گاهی یک تعلل، سالها حسرت به جا میگذارد.
امروز مازندران به همدلی، همافزایی و استفاده از همه ظرفیتهای خود نیاز دارد. باید امروز پیشنهاد داد، امروز سرمایه را به خدمت تولید آورد، امروز مطالبه کرد و امروز دست کسانی را که برای آبادانی استان تلاش میکنند، به گرمی فشرد.
دکتر مهدی یونسیرستمی نیز باید بداند که این فرصت مدیریتی، امانتی از سوی مردم و مسئولیتی در برابر آینده مازندران است. فرصتی که اگر با اراده، برنامهریزی، شجاعت در تصمیم و پیگیری مستمر همراه شود، میتواند به نقطه عطفی در تاریخ توسعه استان تبدیل شود.
سرانجام روزی فرزندان ما از ما خواهند پرسید: وقتی فرصت آبادانی مازندران فراهم بود، شما چه کردید؟ آیا سهمی در ساختن آینده داشتید یا تنها نظارهگر گذر فرصتها بودید؟
کاش آن روز بتوانیم دست فرزندمان را بگیریم، گوشهای از این سرزمین را نشانش بدهیم و بگوییم: ما هم به سهم خود تلاش کردیم؛ برای آب، برای نان، برای سلامت، برای اشتغال و برای آینده تو.
و کاش آن روز، تاریخ درباره مازندران ننویسد که فرصت بود، ظرفیت بود، اراده بود، اما زمان از دست رفت.
مبادا نوشداروی توسعه مازندران، زمانی برسد که دیگر برای جبران فرصتهای ازدسترفته دیر شده باشد.
میشد کاری کرد؛
نباید گذاشت فردا بگوییم: نکردیم… یا دیر رسیدیم.
