گزارش میدانی از بازار آجیل و شیرینی در آستانه سال نو؛
«آه» آجیل؛ خریداران تبدیل به بینندگان شدهاند/ مقایسه قیمت آجیل و شیرینی در یک دههٔ اخیر+جدول
در بهمنماه امسال، شاهد افزایش قابلتوجه قیمت آجیل و شیرینی در بازارهای داخلی بودیم که نگرانیهای زیادی در میان مردم و تولیدکنندگان ایجاد کرده است. این گزارش با هدف بررسی دلایل این افزایش قیمت و ارائه یک مقایسه آماری با روند ۱۰ سال اخیر تهیه شده است.
به گزارش حرف شمال بنقل از عبارت؛ بر اساس آمارهای رسمی، قیمت آجیل و خشکبار در بهمنماه سال جاری بین ۳۰ تا ۵۰ درصد افزایش داشته است. همچنین، قیمت انواع شیرینی نسبت به سال گذشته رشد ۲۰ تا ۳۰ درصدی را تجربه کرده است. این افزایشها به ویژه در روزهای پایانی سال که تقاضا برای خرید این محصولات افزایش مییابد، فشار مضاعفی را بر خانوارها وارد کرده است.
دلایل افزایش قیمت
۱. نوسانات ارزی: یکی از مهمترین دلایل افزایش قیمت آجیل و شیرینی، نوسانات شدید نرخ ارز است. بسیاری از مواد اولیه مورد نیاز برای تولید شیرینی و برخی از اقلام آجیل وارداتی هستند و افزایش قیمت ارز باعث بالا رفتن هزینههای واردات شده است.
• کاهش تولید داخلی: در حوزه آجیل، کاهش تولید محصولات داخلی مانند پسته، بادام و گردو به دلیل مشکلات آبوهوا و خشکسالیهای اخیر، به کمبود عرضه و در نتیجه افزایش قیمتها منجر شده است.
• افزایش هزینههای تولید: تورم عمومی در کشور و افزایش هزینههای تولید از جمله هزینه انرژی، حملونقل و دستمزد کارگران از دیگر دلایل مهم افزایش قیمتهاست. تولیدکنندگان شیرینی و آجیل به دلیل این عوامل، مجبور به افزایش قیمت محصولات خود شدهاند.
• افزایش تقاضا در پایان سال: با نزدیک شدن به نوروز و افزایش تقاضا برای خرید آجیل و شیرینی، فشار بر قیمتها بیشتر میشود. بازارهای داخلی توان تأمین حجم بالای تقاضا را به شکل پایدار ندارند و این موضوع به گرانیها دامن میزند.
مقایسه متوسط قیمت آجیل و شیرینی در ۱۰ سال اخیر
برای ارائه تصویری دقیقتر از تغییرات قیمتها در ۱۰ سال اخیر، جدول زیر نشاندهنده افزایش قیمت آجیل و شیرینی در این دوره است:
بررسی این آمارها نشان میدهد که طی ۱۰ سال اخیر، قیمت آجیل و شیرینی در برخی سالها بهطور ناگهانی و چشمگیری افزایش یافته است. این افزایشها، بهویژه در سالهای اخیر، به دلیل افزایش شدید تورم و نوسانات اقتصادی بوده است. یکی از مشکلات اصلی که در این روند مشاهده میشود، نبود نظارت کافی بر بازار و توزیع نامناسب محصولات است. علیرغم تلاشهای دولت برای کنترل قیمتها، بهنظر میرسد تدابیر اتخاذ شده کافی نبوده و نیازمند رویکردهای جدیتر و مؤثرتر است.
برای کنترل و تعدیل قیمتها، پیشنهادات فراوانیمطرحشده و سالهاست که کارشناسانبازار و فعالانعرصهآجیلو شیرینی معتقدند با چند اقدام اساسی میتوان تورم این محصولات را کنترل کرد و آنها را مخصوصا آجیل که برای سلامتی بسیار مهم است، به سفره ایرانیان بازگرداند. ازجمله این پیشنهادات میتوان به موارد زیر اشاره کرد.
• تقویت تولید داخلی: حمایت از تولیدکنندگان داخلی آجیل و شیرینی از طریق ارائه تسهیلات بانکی و کاهش هزینههای تولید میتواند به کاهش فشار قیمتی کمک کند.
• بهبود نظارت بر بازار: سازمانهای نظارتی باید به شکل مؤثرتری بر زنجیره تأمین و توزیع آجیل و شیرینی نظارت داشته باشند تا از احتکار و گرانفروشی جلوگیری شود.
• تثبیت نرخ ارز: تثبیت و مدیریت صحیح نرخ ارز میتواند تأثیر مستقیمی بر کنترل هزینههای تولید و واردات داشته باشد که در نهایت منجر به ثبات قیمتها خواهد شد.
در نهایت، افزایش قیمت آجیل و شیرینی در بهمن ۱۴۰۳ زنگ خطری برای اقتصاد خانوارهاست و نیازمند توجه جدیتر مسئولین و سیاستگذاران است. تداوم این روند میتواند به کاهش قدرت خرید مردم منجر شود و بازارهای سنتی نوروزی را تحت تأثیر قرار دهد. توجه به این چالشها و ارائه راهکارهای عملی و فوری، کلید کاهش فشار بر مردم و بهبود شرایط اقتصادی کشور است.