آمارهای اعلامشده از سوی محیط زیست مازندران نشان میدهد مسئله دیگر با چند مورد پراکنده قابل توضیح نیست؛ در سال ۱۴۰۴، ۵۱ قلاده فوک خزری تلف شدند و از ابتدای سال ۱۴۰۵ نیز ۳۱ مورد تلفات ثبت شده است. استمرار این روند در حالی رخ میدهد که فوک خزری در سطح منطقهای با مجموعهای از تهدیدهای همزمان مواجه است و حفاظت از آن، به همکاری میان کشورهای حاشیه خزر و اجرای مستمر برنامههای علمی و حفاظتی نیاز دارد.
در هیمن رابطه، روحالله اسماعیلی، معاون محیط زیست طبیعی ادارهکل حفاظت محیط زیست مازندران در گفتگو با خبرنگاران اظهار کرد: در سال ۱۴۰۴ در مجموع ۵۱ قلاده فوک خزری تلف شدند و از ابتدای فروردینماه امسال تاکنون نیز ۳۱ مورد تلفات ثبت شده است.
وی با اشاره به اینکه شمار تلفات ثبتشده در بازه زمانی مشابه به ۳۶ قلاده رسیده است، گفت: استمرار این وضعیت نشان میدهد موضوع حفاظت از فوک خزری نیازمند توجه جدی و پیگیری مستمر است.
معاون محیط زیست طبیعی ادارهکل حفاظت محیط زیست مازندران، مجموعهای از عوامل را در کاهش جمعیت فوک خزری مؤثر دانست و افزود: تغییرات اقلیمی، ذوب یخچالها، آلودگیهای صنعتی، بیماریهای ویروسی، کاهش منابع غذایی و گرفتارشدن فوکها در تورهای صیادی از مهمترین تهدیدهای پیش روی این گونه به شمار میروند.
اسماعیلی با تأکید بر تعدد عوامل تهدیدکننده، خاطرنشان کرد: حفاظت از فوک خزری نمیتواند به اقدامات مقطعی محدود شود و مقابله با این روند به پیگیری همزمان مجموعهای از تهدیدها نیاز دارد.
وی همچنین با اشاره به اینکه دریای خزر میان چند کشور مشترک است، بر ضرورت شکلگیری همکاری و عزم مشترک کشورهای ساحلی برای حفاظت مؤثر از فوک خزری تأکید کرد.
اسماعیلی از تدوین برنامه اقدام ملی حفاظت از فوک خزری خبر داد و گفت: سازمان حفاظت محیط زیست با همکاری دانشگاه تربیت مدرس این برنامه را تهیه کرده است.
به گفته وی، در سال ۱۴۰۴ نیز دبیرخانه ملی حفاظت از فوک خزری در دانشگاه تربیت مدرس راهاندازی شد تا با ایجاد هماهنگی میان دستگاههای اجرایی، زمینه اجرای برنامههای حفاظتی و کاهش تهدیدهای این گونه فراهم شود.
معاون محیط زیست طبیعی ادارهکل حفاظت محیط زیست مازندران ابراز امیدواری کرد که اجرای برنامههای ملی در کنار تقویت همکاریهای منطقهای، بتواند به کاهش روند تلفات، توقف کاهش جمعیت و بهبود شرایط زیستی فوک خزری در دریای خزر کمک کند.
هر لاشه، نشانهای از فشاری است که بر یکی از حساسترین حلقههای زیستبوم خزر وارد میشود. وقتی کاهش منابع غذایی، آلودگی، تغییرات اقلیمی، بیماری و تورهای صیادی همزمان حیات این گونه را تهدید میکنند، نمیتوان انتظار داشت یک اقدام منفرد یا یک برنامه کوتاهمدت روند موجود را متوقف کند.
اکنون که برنامه اقدام ملی حفاظت از فوک خزری تدوین شده و دبیرخانه ملی حفاظت از این گونه نیز شکل گرفته است، آزمون اصلی در مرحله اجراست؛ جایی که تصمیمهای روی کاغذ باید به اقدام در پهنه خزر تبدیل شود. نجات فوک خزری، حفاظت از سلامت اکوسیستمی است که زندگی و آینده کشورهای حاشیه خزر به آن گره خورده است.